Đây không chỉ là sự điều chỉnh về đầu mối thường trực, mà còn là bước sắp xếp cần thiết để tăng cường năng lực tổng hợp, theo dõi, đôn đốc, phối hợp và kiểm tra kết quả thực hiện các nhiệm vụ có tính liên ngành, liên thông, tác động trực tiếp đến chất lượng quản trị quốc gia, hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh dài hạn của đất nước.

Điểm cần được nhận thức đầy đủ là việc Bộ Công an làm cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo không đồng nghĩa với việc thay thế chức năng, nhiệm vụ chuyên môn của các bộ, ngành, địa phương. Ngược lại, đây là sự kiện toàn cơ chế điều phối nhằm bảo đảm các nhiệm vụ lớn được triển khai thống nhất, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và rõ kết quả. Mỗi bộ, ngành tiếp tục thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ theo thẩm quyền; đồng thời cùng vận hành trong một cơ chế phối hợp chung dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Trong cấu trúc đó, Bộ Công an phát huy vai trò cơ quan thường trực, tập trung vào điều phối, đôn đốc, tổng hợp, kết nối và thúc đẩy thực thi, nhất là các nhiệm vụ gắn với Đề án 06, dữ liệu dân cư, định danh điện tử, xác thực, an ninh, an toàn thông tin và cải cách thủ tục hành chính trên nền tảng dữ liệu. Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo chức năng chuyên môn. Bộ Nội vụ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cải cách hành chính. Các bộ, ngành, địa phương là chủ thể trực tiếp triển khai, đưa chủ trương thành kết quả cụ thể trong từng lĩnh vực, từng địa bàn.

Cách thiết kế này thể hiện rõ tư duy quản trị liên tầng, liên ngành: không đặt các cơ quan trong quan hệ thay thế nhau, mà đặt trong quan hệ bổ sung, cộng hưởng và cùng chịu trách nhiệm trước mục tiêu chung. Nếu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tạo ra động lực phát triển mới, thì dữ liệu, định danh, kết nối và an toàn hệ thống là điều kiện nền tảng để động lực đó đi vào đời sống. Nếu cải cách hành chính tạo ra môi trường phục vụ thông thoáng hơn, thì chuyển đổi số và Đề án 06 cung cấp công cụ để cải cách đó trở nên thực chất, đo lường được và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Ở tầng chiến lược, quyết định kiện toàn cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo phản ánh yêu cầu chuyển mạnh từ điều hành theo từng lĩnh vực riêng lẻ sang quản trị tích hợp trên nền tảng dữ liệu. Trong giai đoạn hiện nay, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Đề án 06 và cải cách hành chính không còn là những dòng công việc tách rời. Đây là các cấu phần gắn bó chặt chẽ trong tiến trình xây dựng Nhà nước số, kinh tế số, xã hội số và công dân số.

Muốn khoa học công nghệ đi vào thực tiễn, phải có cơ chế thực thi mạnh. Muốn chuyển đổi số tạo ra giá trị thật, phải có dữ liệu đúng, sạch, sống, được kết nối an toàn. Muốn cải cách hành chính thực chất, phải thay đổi cách thiết kế quy trình, cách chia sẻ dữ liệu và cách đo lường kết quả phục vụ. Muốn Đề án 06 phát huy đầy đủ giá trị, phải gắn dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử với dịch vụ công, thủ tục hành chính và các tiện ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.

Ở tầng tổ chức thực thi, Bộ Công an có lợi thế từ quá trình triển khai Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cước công dân gắn chip, định danh và xác thực điện tử, cũng như việc phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trong kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công. Những nền tảng này đã và đang trở thành một trong những hạ tầng dữ liệu quan trọng của quốc gia, đặc biệt trong xác thực danh tính, chuẩn hóa thông tin công dân và thúc đẩy các dịch vụ số lấy người dân làm trung tâm.

 

Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của việc kiện toàn không nằm ở việc một cơ quan được giao vai trò thường trực mà ở khả năng tạo ra chuyển động đồng bộ của toàn hệ thống. Cơ quan thường trực phải là đầu mối thúc đẩy phối hợp, phát hiện và tham mưu tháo gỡ điểm nghẽn, chuẩn hóa tiến độ, tăng cường kỷ luật thực thi và giúp Ban Chỉ đạo có đủ thông tin để chỉ đạo kịp thời, chính xác. Thành công của mô hình này sẽ được đo bằng kết quả cụ thể: nhiệm vụ có hoàn thành đúng hạn hay không; dữ liệu có liên thông thực chất hay không; dịch vụ công có thuận tiện hơn không; thủ tục có giảm phiền hà không; người dân, doanh nghiệp có được phục vụ tốt hơn không.

Ở tầng an ninh và phát triển bền vững, việc giao Bộ Công an làm cơ quan thường trực cũng phù hợp với bối cảnh dữ liệu đang trở thành tài sản chiến lược của quốc gia. Chuyển đổi số càng sâu thì yêu cầu bảo vệ dữ liệu, bảo vệ danh tính số, bảo đảm an ninh mạng, an toàn hệ thống thông tin và chủ quyền số càng cấp thiết. Không có niềm tin số thì không thể có xã hội số; không có an toàn dữ liệu thì không thể có quản trị số bền vững.

Từ góc nhìn đó, quyết định của Chính phủ cần được nhìn nhận như một bước tăng cường năng lực điều phối và bảo đảm thực thi trong giai đoạn đất nước cần những chuyển động nhanh hơn, đồng bộ hơn và có khả năng đo lường rõ ràng hơn. Đây không phải là sự thay đổi mang tính hình thức, càng không phải là sự dịch chuyển vai trò chuyên môn giữa các bộ, mà là sự sắp xếp lại cơ chế thường trực để các nhiệm vụ lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Đề án 06 và cải cách hành chính được triển khai quyết liệt, thống nhất và hiệu quả hơn.

Trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra không chỉ là ban hành thêm nhiệm vụ mà là tổ chức thực hiện đến cùng. Các bộ, ngành, địa phương cần chuyển từ tư duy triển khai theo phần việc riêng lẻ sang phối hợp theo mục tiêu chung; từ báo cáo tiến độ sang đo lường kết quả; từ số hóa quy trình sang tái cấu trúc quy trình; từ quản lý dữ liệu phân tán sang khai thác dữ liệu an toàn, có trách nhiệm và phục vụ phát triển.

 

Việc Bộ Công an làm cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo vì thế mang ý nghĩa tổ chức nhưng có giá trị chiến lược. Bộ Công an phát huy năng lực tổ chức, kỷ luật thực thi, kinh nghiệm vận hành dữ liệu quy mô lớn và bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống. Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Bộ Nội vụ tiếp tục thúc đẩy cải cách hành chính. Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục là lực lượng triển khai trực tiếp, bảo đảm mọi nhiệm vụ được thực hiện đúng chức năng, đúng thẩm quyền, đúng mục tiêu và đúng kỳ vọng của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Đích đến cuối cùng của việc kiện toàn cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo không phải là sự thay đổi về đầu mối, mà là sự chuyển động thực chất của bộ máy. Đó là một nền hành chính thông minh hơn, một hệ thống dữ liệu an toàn hơn, một môi trường phát triển thuận lợi hơn, một phương thức điều hành chính xác hơn và một Nhà nước phục vụ nhân dân hiệu quả hơn.

Trong tiến trình đó, dữ liệu là nền tảng, công nghệ là công cụ, an toàn là điều kiện, phối hợp là phương thức, kỷ luật thực thi là bảo đảm, còn người dân và doanh nghiệp là trung tâm phục vụ. Khi các trục khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Đề án 06 và cải cách hành chính được kết nối trong một cơ chế điều phối thống nhất, Việt Nam có thêm điều kiện để chuyển nhanh hơn sang mô hình quản trị hiện đại: dựa trên dữ liệu, vận hành bằng công nghệ, bảo đảm bằng an toàn hệ thống và được kiểm chứng bằng hiệu quả phục vụ xã hội./.

Ban Truyền thông

Hiệp hội Dữ liệu quốc gia