Một hệ thống chính sách đồng bộ trước hết sẽ giúp xác lập chuẩn dữ liệu quốc gia, quy định rõ cấu trúc thông tin bắt buộc, định danh sản phẩm, trách nhiệm cập nhật và cơ chế xác thực, từ đó tạo nền tảng để kết nối liên ngành, liên vùng và liên thông với các hệ thống quốc tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhiều thị trường lớn như Liên minh châu Âu đang áp dụng các quy định nghiêm ngặt về minh bạch chuỗi cung ứng, chống gian lận xuất xứ và phát triển bền vững.
Các chuyên gia nhận định, nếu mỗi địa phương hoặc mỗi ngành tự thiết kế một cơ chế truy xuất riêng, doanh nghiệp sẽ phải vận hành nhiều hệ thống song song, dữ liệu không thể tích hợp, cơ quan quản lý không có bức tranh tổng thể về dòng chảy hàng hóa và quốc gia khó hình thành được một hạ tầng dữ liệu chuỗi cung ứng thống nhất.
Ngược lại, khi chính sách được thiết kế đồng bộ từ trung ương đến địa phương, từ quy định pháp lý đến tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế thực thi, truy xuất nguồn gốc sẽ trở thành công cụ quản trị dựa trên dữ liệu, giúp cơ quan nhà nước chuyển từ mô hình hậu kiểm sang giám sát chủ động, phát hiện sớm rủi ro và xử lý gian lận thương mại hiệu quả hơn.
Không chỉ dừng ở quản lý thị trường, hệ thống chính sách đồng bộ còn tạo môi trường pháp lý ổn định cho doanh nghiệp đầu tư dài hạn vào công nghệ truy xuất, bảo vệ thương hiệu và mở rộng xuất khẩu, bởi khi chuẩn mực được thống nhất và có tính bắt buộc thực thi, chi phí tuân thủ sẽ giảm nhờ tính dự báo cao và khả năng tích hợp với hệ thống quốc gia; đồng thời, người tiêu dùng được trao quyền tiếp cận thông tin minh bạch, góp phần xây dựng văn hóa tiêu dùng có trách nhiệm và củng cố niềm tin xã hội.
Quan trọng hơn, trong kỷ nguyên kinh tế dữ liệu, truy xuất nguồn gốc không chỉ là công cụ minh bạch mà còn là hạ tầng dữ liệu của chuỗi cung ứng quốc gia. Nếu được chuẩn hóa và liên thông, dữ liệu truy xuất sẽ trở thành nguồn tài nguyên phục vụ phân tích cung cầu, dự báo thị trường, tối ưu logistics và phát triển các dịch vụ tài chính chuỗi cung ứng, từ đó mở rộng không gian tăng trưởng mới.
Do vậy, sự cần thiết của một hệ thống chính sách đồng bộ về truy xuất nguồn gốc không chỉ nằm ở yêu cầu quản lý hiện tại mà còn ở tầm nhìn dài hạn về chủ quyền dữ liệu, năng lực cạnh tranh và vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu. Minh bạch phải trở thành chuẩn mực vận hành của thị trường và chuẩn mực ấy chỉ có thể được bảo đảm bằng một hệ thống chính sách thống nhất, liên thông và có cơ chế thực thi đủ mạnh trên phạm vi toàn quốc.
Ban Truyền thông - Hiệp hội Dữ liệu quốc gia
